© 2017 by timelab.org

  • Grey Twitter Icon
  • Grey LinkedIn Icon
  • Grey Facebook Icon

Hoe wordt de Stad van ons?

Brainstorm i.f.v. Commons mapping Stad Gent

8 april 2017

@cohousing De Schilders

 

Veel mensen hebben rechtstreeks of onrechtstreeks ervaringen met deelplatformen en

buurtprojecten, of hebben hier een mening over.

Soms botsen we op beperkingen waar een stadsbestuur iets zou kunnen aan doen, of we

hebben ideeën die een boost zouden geven aan deeleconomie en het ontwikkelen van

Commons. Omdat we samen creatiever zijn, organiseren we rond dit thema een brainstorm

ten huize van Cohousing De Schilders.

 

Een kort verslag van de brainstorm, onderverdeeld in volgende thema’s:

- Uitdagingen voor de Stad

- Opportuniteiten

- Voordelen Commons zichtbaar maken

- Ideeën

 

Uitdagingen

Wat kan een Stad doen om de groei van commons te stimuleren?

 

- Een integraal Commons-beleid ontwikkelen op stadsniveau: -> Een richtinggevende visie

uitschrijven + concrete stappen formuleren. Dit beleid moet de verschillende departementen

overspannen (aankoopbeleid, vastgoedbeheer, dienst economie, etc.)

 

- Een beleidstest opzetten waaraan elk beleidsinitiatief wordt afgemeten ->een ‘Commons-

test’ voor alle beleidsvoorstellen, die even veel gewicht heeft als een budgettaire

afweging. Dit met vragen zoals: in hoeverre ondersteunt/ verhindert deze maatregel het

gemeenschappelijke en burgerbeheer van een goed dat als een gemeengoed kan worden

beschouwd? Welke negatieve externaliteiten worden (niet) verrekend bij deze beleidsbeslissing,

en welke positieve externaliteiten zal een commons-georiënteerde oplossing

bieden? Op welke manier draagt dit initiatief bij om van Gent een commonsstad te maken?

 

- burgerinitiatieven stimuleren: De vele bestaande (burger) initiatieven helpen opschalen,

connecties doen leggen met elkaar, hen mee beleid laten maken, hen ontzorgen en faciliteiten

geven, erkennen als evenwaardige en beslissende partners van Stadsdiensten

 

- Grond/ruimte voorzien voor pioniers rond Commons (vgl. Ledeberg doet het zelf / Standaert

Site, zelfoogstboerderijen, etc)

 

- juridische obstakels voor burgerinitiatieven helpen overwinnen,

b.v. rond samenwonen: nu moeten cohousing, samenhuis- en coöperatieve woonprojecten

concurreren met de immobiliënsector, die veel sneller kan ageren en meer kapitaal

heeft, en meer ruimte om aan de strenge bouw- en parkeernormen te voldoen; men zou

beide kunnen beschouwen als aparte sectoren met andere, specifieke regels (b.v. grootte

woningen, verplichting tot bouw garage enz.; dit gebeurt nu vooral ad hoc). Maar ook

door juridische dienst in te schakelen om vragen uit te pluizen rond waar Commons projecten

op stuiten.

 

-> Vastgoedbeheer en woningbouw vanuit Commons perspectief bekijken. (SOGent goes

Commons) Prioritair gronden te koop aanbieden aan commons-projecten, vooraleer immobiliënsector

te laten bieden. Schappelijke prijzen aanhouden, werken aan sociale

huisvesting op basis van CLT principe (ter beschikking stellen van grond tegen symbolische

prijs, erfpacht formules, …)

 

- Startkapitaal ter beschikking stellen voor aankoop - door coöperaties die werken rond

Commons- van gronden en gebouwen

- Know-how (juridisch, organisatorisch, …) centraliseren en ter beschikking stellen aan

burgerinitiatieven, en expertise stimuleren door opleidingen, lezingen, masterclasses

- Blauwdrukken maken die in verschillende buurten of rond verschillende thema’s kunnen

worden toegepast, b.v. organisatiemodellen

- Zelf commons realiseren, vgl. Wasserij in de Toekomststraat.

- Van straten commons maken die meer mensen ten goed komen en de stad leefbaar en

aangenaam maken: straten worden plaatsen van ontmoeting, gemeenschapsruimte ipv

parkeer- en autoverkeersruimte.

- Bij de ontwikkeling van de zogenaamde groenpolen: inspraak door bewoners over welk

soort natuur hier wordt aangelegd? B.v. eetbare planten

- Inschrijven in beleidsdoelstellingen stadsbestuur rond voeding (Gentse voedselstrategie)

dat in elke deelgemeente minstens een CSA-boerderij komt, en hier mee voor zorgen

door gronden ter beschikking te stellen (faciliteren/eigen gronden)

- Verder blijven stimuleren van cohousingsinitiatieven, die ook een buurtfunctie kunnen

krijgen, b.v. informele onderwijsplekken in de gemeenschappelijke ruimtes

- Community Land Trust stimuleren: initiatieven grond uit de commerciële markt te halen

en ter beschikking stellen van CLT woonprojecten, met focus op betaalbaar wonen.

(inspiratie bij Radical routes (UK): coöperatieve woonprojecten)

- In aankoopbeleid van Stad Gent: zorgen dat kleinschalige en plaatselijke initiatieven

kunnen meedingen bij aanbestedingen, door inhoudelijke criteria en het opsplitsen van

aanbestedingen. Nu worden aanbestedingen immers vaak gebundeld in alomvattende opdrachten,

waardoor kleine spelers (commons-initiatieven, b.v. CSA-boerderijen ifv

schoolmaaltijden) moeilijker kunnen meedingen. Het opsplitsen van aanbestedingen in

deelopdrachten zou voor hen een stimulans zijn om in te tekenen hierop.

 

Opportuniteiten

 

Waar is er onderbenutte infrastructuur die ‘gecommonaliseerd’ zou kunnen

worden?

De Stad heeft veel infrastructuur met onderbenutte gebruikswaarde; soms wordt die tijdelijk

ter beschikking gesteld, maar dit kan ook permanent. Dit zou bovendien een grote besparing

opleveren.

Bv. scholen in het weekend/vakanties, sociale restaurants op sluitingsdagen/voormiddagen,

loodsen, werkplaatsen …

Dit is meteen een eerste voorbeeld van positieve externaliteiten van commons, want een

efficiënter gebruik van deze faciliteiten levert (onder meer financieel) voordeel op.

 

Voordelen zichtbaar maken

 

Hoe positieve externaliteiten via de commons valoriseren en zichtbaar

maken?

 

Werken vanuit de Commons-principes heeft veel onzichtbare voordelen en vermijdt negatieve

gevolgen die gepaard gaan met werken met de klassieke (markt)logica. Alleen zijn

die meestal niet zichtbaar en worden ze niet meegerekend bij beslissingen. Dit wel doen

vergt een mentaliteitswijziging en inspanningen om de voordelen in kaart te brengen en

mee te rekenen bij elke beslissing.

 

Mogelijke stappen:

 

- Specifiek: Het in kaart brengen van onderbenutte infrastructuur, en berekenen hoeveel

een Commonalisering kan besparen aan kosten en opbrengen aan positieve effecten. Een

voorbeeld: keukens én personeel van sociale restaurants zouden ook schoolmaaltijden

kunnen maken: tewerkstelling, minder voedselkilometers, gezonde voeding, lokale producten,

etc

- Algemeen: Social return on investment in kaart brengen én in overweging nemen bij beleidsbeslissingen

 

- Meest evidente voordelen om in overweging te nemen:

* Hogere gebruiksgraad van bestaande infrastructuur is efficiënter en bespaart kosten.

* herlokalisering van productie (b.v. voedselproductie in functie van schoolmaaltijden,

die voor Gent nu grotendeels in Limburg worden geproduceerd): minder transportkosten,

grotere betrokkenheid en kwaliteit.

* Biologische landbouw in de buurt van of in de stad verbetert de grondwaterkwaliteit,

biedt kansen rond betaalbaar natuurbeheer, biedt recreatieve en educatieve kansen, etc

* Sterk sociaal weefsel zorgt voor meer veiligheid en sociale controle; dus minder nood

om in politie te investeren, minder problemen met sluikstorten …

* mobiliseren van creativiteit / vrijwilligerswerk: burgers worden actiever en creëren gebruikswaarde.

* legitimiteit/betrokkenheid/vertrouwen kan efficiëntie- en kwaliteitswinsten opleveren

(minder nood aan sturing en controle vanuit de overheid, en dus goedkopere overheid,

door hogere graad van zelforganisatie in de samenleving)

 

Losse deeën

 

Hoe kunnen we van stilte een commons maken?

vb. Kerken of andere gebouwen herbestemmen tot plaatsen voor (gratis, ongedwongen en

religie-ongebonden) bezinning en verbinding. Recht op stilte erkennen en gebieden hiervoor

aanduiden.

 

Onderwijs als commons

 

Vrijplaatsen voor peer-to-peer educatie opzetten.

b.v. onderwijscafés, vrijwilligers die kinderen begeleiden (vaak in interculturele context)

vgl. Nantes

 

Dit zijn slechts enkele pistes, die verder kunnen worden uitgewerkt en afgetoetst aan de

mogelijkheden en politieke bereidheid. Afhankelijk van de interesse hierin, kan thematisch

gewerkt worden rond de aangehaalde uitdagingen.

 

Verslag: Matthias Lievens en Inez Louwagie

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

RECENT POST

April 21, 2017

Please reload

  • Twitter Social Icon
  • Facebook Social Icon